ህጅክ፡ ምስል፡ ሓጋይ፥ ከረም፥ ዎቃይም By Mussie Bekit

ህጅክ፡ ምስል፡ ሓጋይ፥ ከረም፥ ዎቃይም

እብ፡ ሙሴ፡ በኪት።

04/07/2020

 ሓጋይ፡ ሚ፡ ተስእለኒ፡ እብካ፡ እግል፡ ኣንብት

በዐል፡ ገጽ፡ እንታ፡ ኢኮን፡ ግሱይ፡ እት፡ ክብት።

ወድ፡ ረያም፡ ኣምዕሉ፡ ወድ፡ “ሕፍንት”

“ዐቤ፡ ኣናቱ፡ ሓጋይ

ግዬም፡ ሰኬ፡ ምንዬ፡ ከአፈግር፡ ጸሐይ፡

ንዋይ፡ ቀላቅል፡ ሰብክ፡ እት፡ ማርሖ፡ “ብጋይ”

ኣዳም፡ እክል፡ ለተርብ፡ እንዶ፡ ኣዝባ፡ ንዋይ

አጀኒት፡ ሓሮ፡ ነስኦ፡ ፊቅ፡ ልብል፡ እብ፡ ብካይ

ሕጼ፡ አለብ፡ ዎፍጉር፡ ህዳይ

በዓል፡ ኣከይ፡ ነሲብ፡ ኣና፡ ዎእኩይ፡ ውዳይ።

ክል፡ ኦሮ፡ እታ፡ ጽላሉ

ለሀለት፡ እሉ፡ ልትላቃም፡ ምንላ፡ ዳሩ

አስክ፡ ኣና፡ ሓልፍ፡ ገሌ፡ ደብር፡ ምጋሩ

ጋሻይ፡ ኢልትአንገድ፡ ሓልፍ፡ ብጣሩ

ኢበዴ፡ ምኑ፡ ካልዕ፡ ክም፡ ኢልተከ፡ እሉ፡ ዎሓራሩ

ዐዱ፡ ዓይር፡ ለኣምዒቱ፡ እባ፡ ከኣሩ

ኢልትደመል፡ ሓጋይ፡ ክም፡ ኣና፡ ኣምር

ቃዳሙ፡ ዎሓሩ

ሓጋይ፡ ክም፡ ስሙ፡ ኣና፡ ኣከይ፡ ግናሕ፡ ሓባሩ።

“ረቢ” ለቅፍር፡ እትካ፡ ዎሓጋይ፡ ሰምዐክዎ ፡ ቤሊስካ።

ኣዜ፡ ከረም’እግል፡ እትሰአልቱ፡ ለትማጽእ፡ ሓቆካ።

“ዐቤ፡ ኣና፡ ከረም፡ ልብሉኒ

ለእብ፡ ፈርሓት፡ ልትከበቱኒ

ሓጋይ፡ ይቡስ፡ ሕልፍ፡ ልብል፡ ኣዳም፡ እንደ፡ ኣጃራባ

ዐፎ፡ ኢራምቅ፡ ዎ፡ ብሕል፡ ወድ፡ “ኣብጋራባ”

ክም፡ ረኤኒ፡ ብርፍ፡ ቤላ፡ ሓር፡ ኢትዋላባ።

ኣናቱ፡ ከረም፡ ሰኬ፡ ምንዬ፡ ጸሓይ፡ ከለቃብለኒ፡ ግዬም

ዑረትቼ፡ ሰትር፡ ገብእ፡ እልዬ፡ ክዬም (tents)

ምን፡ ከራሲሃ፡ ትትከሬ፡ እልዬ፡ ሸዬም፡

ምግት፡ አልቡ፡ ኣስክ፡ ሓቆ፡ መቃዬም

ኢካራ፡ ኣብ “ዳልካ”ዎ፡ ኣብ፡ “መርዬም”

እርባና፡ ኣንብቶ፡ አመቼ፡ ወዱ፡ ዎ፡ ዬም።

ጀለም፡ ልብል፡ ዘላይም፡ ለኣንዐም፡ ሀይበኒ

ንዋይ፡ ምን፡ ስብክ፡ እብ፡ ሐሊቡ፡ ለቀብለኒ

ሓሮ፡ ተሓልፍ፡ ዎ፡ ኣጀኒት፡ ለትዳንሱኒ

ልተልሀው፡ ኣክቡዶም፡ እት፡ ለሓምደኒ

ምን፡ ስቅሎ፤ ኣብሎ፤ ዎ፥ መዓደኒ

ፈግሮ፡ ከማጹኡኒ፡

እታ፡ ሰዐርሰዐሮ፡ “ልባሼ፡”

ጥንቅልልዕ፡ ልብሎ፡ ከለሐፍኑኒ።

አባቅል፡ ሐመሊት

ዎአባቅል፡ በለስ፡ ለሓባሩ፡ “ደቃሊት”

ገሌሁ፡ ቃይሕ፤ ሸገሪት፤ ዎ፡ ጭዔ፡ ጸዐዳ

ዎገሌሁ፡ ኒል፡ መስል፡ ጥዑም፡ ዝያዳ

ሃይገት፡ ትትንዬት፡ እልዬ፡ ጋሻያ፡ ምን ገብእ፡ ዎ፡ ውላዳ።

እክል፡ አባቅል፡ ሓቆ፡ 3 ወርሕ፡ ኣቴ

ኢካራ፡ ኣደንገል፡ ዎ፡ ባልደንጋ፡ ሕድ፡ ሸብህ፡ ሐቴ።

እሊ፡ ዎደሓንካ፡ ወድ፡ አቡዬ፡ “ሀብቴ”

ከርኪ፡ ልብዛሕ፡ ከረም፡ ብዙሕ፡ ቱ፡ ከርኪ

መንባ፡ ኖሳ፡ እንቲ፡ ዎ፡ ስነንኪ።

ቃይም፡ ሀዬኒ፡ ሚቱ፡ ለዋቃይካ?

ኣስእለኒ፡ ክርንካ፡ እንዴ፡ ዋቃልካ።

“ኣናቱ፡ ቃይም፡ ጸሓይ፡ ኢእፈቴ፡ ዎ፡ዝላም

ከእለብስ፡ ሸፈቼ፡

ሚታ፡ ለስማ፡ ምን፡ ትብለኒ

ገድም፡ “ዕብኔ፡” ልቡላ፡ መስለኒ።

ኣዳም፡ “ቃይም-ቃይም” ልብል፡ ልተምኔ

ሼወት፡ እግል፡ ልብላዕ፡ ከሓባሩ፡ እግል፡ ልስኔ።

ኣሓ፡ ዎ፡ ዓጣል፡ ወልድ

ሐሊብ፡ ስቴ፡ ነዓ፡ አዋልጥ።

መዐር፡ ሸንካል፡ ኣተርብ፡ ምን፡ ንህብ

ገሌሁ፡ ምን፡ ቃፎ፡ ዎ፡ ገለሁ፡ ምን፡ ልቅብ።

ሜስ፡ ዎ፡ ማሳ፡ ኣና፡ ዎ፡ ሩከት፡ መዐር

ሕሳት፡ አና፡ ዎ፡ ዝበድ፡ እግል፡ ደምቃት፡ ዎ፡ ነሐር

ንጋረት፡ ኣና፡ ለቴናዴ፡ ፍጉር፡ ቃዳም፡ ዎ፡ ሓር።

ከበሮ፡ ምሰት፡ ተርወንተር፡ ለሃናድግ፡ ሳሶታት

ኣዳም፡ ለብስ፡ ጸዓዲ፡ ሰማዶታት

ልትፈረር፡ እግል፡ ህዳይ፡ እት፡ ክሉ፡ ለዐዶታት።

ትትፈከር፡ እሉ፡ ኣክያሳት፡ እክል፡

እብ መዐያ- መዐያ፡ ክሙር፡ እታ፡ ወደኒት

አደልሃከት፡ ልተልሄ፡ እታ፡ ረኣሱ፡ ሎሄይ፡ አጀኒት

ዎ፡ መርዓዊታት፡ ቤት-ቤት፡ ልትአንገዶ፡ ምስል፡ መሳኒት።

ኣዳም፡ ባልዕ፡ ዎ፡ ሰቴ፡ ኣንኩኩ፡ መጭር፡

ገሌሁ፡ ዛብጥ፡ ከበሮ፡ ዎ፡ ገሌሁ፡ ዛብጥ፡ ዕንድር

ገሌሁ፡ ገይስ፡ ዎ፡ ባጽሕ፡ እንዴ፡ ኣፍጋራ፡ “ደነብር”

ዎ፡ ግሌሁ፡ ዝራሓት፡ ልብል፡ እብ፡ ጽጋብ

እንዴ፡ ትጋሳ፡ ዲብ፡ ሽፍር(ዲብ፡ ቤቱ)

እሊቱ፡ ወቃዬ፡ በዐል፡ ስን፡ ኣና፡ ዎ፡ ሕብር

ኣዳምዬ፡ ርሹድቱ፡ ከገድም፡ ምን፡ እሊ፡ ዎኬን፡ ኢእብል። “

ኬርካ፡ ልብዛሕ፡ ቃይም፡ ርዙቅ

ማሻላህ፡ እንታ፡ ሌጣ፡ ዎ ፡ ዕቱግ።

ፋረጎት፡ ገሌ፡ ቃላት>>> ‘ሜስ፡ ዎ፡ ማሳ “፡ስልቃ፡ ዎ፡ ሜስ፡ ዲብ፡ ሕድ፡ ሑቡር፡ በሀለት ቱ። “መዐር፡ ሩከት” ሔሳስ፡ ዎ፡ መዐር፡ ዲብ፡ ሕድ፡ ሑቡር፡ በሀለት፡ ቱ።

“መዐር -ሸንክላ” ምን፡ ከደን፡ ላልትሸንከል፡(ለትበርብሮ) መዐር፡ ቱ።

“መዐያ-መዐያ” እብ፡ ስምጥ-ስምጥ፡ (ጥቃ-ጥቃ)። “ አደልሃከት” ግድላ፡(wrestling) “ምሰት፡ ተርወንተር” ድሮ መርዓ (ዋዜማ)” ዕቱግ” ንላዕሊ ገጹ ዝውንጨፍ ወይ ድማኒ ፡ ዕዉት ‘ በሀለት፡ ቱ።” አጀኒት” ቖልዑ። እሊ፡ እግላ፡ ህግያ፡ ትግሬ፡ ሑድ፡ ለትከብድ፡ እቶም፡ ሓው፡ ዎ፡ ሓዋት፡ ሰዳየት፡ገብእ፡ እንዴ፡ እቤቱ።

ኣስክ፡ እብ፡ ብዕድ፡ ክቱብ፡ ንትራከብ፡ ረቢ፡ ምን፡ ቃባ፡ ዎ፡ ዐጻባ፡ ልነጄና።

አሜን!!!

Posted in Posts.

7 Comments

  1. ክቡር :መምህር: “አይረዐት” አዳማታት: ሀይገት: ምን ስብክ: ክም: ሳግማ: ሚከኤል:ሓጋይ: ሕልፍ: ክም: ቤላ: ቀደም: ክልኤ: ዝላም: እንደይ: ልትባካራያ: ጠላለት: እንደ: ጸብጣ: ለማጽእ: “ባርካይ” ለልቡሎ:ማን: ዎድገለብ: ለጻፍዕ: ወልወልቱ::ዎ: ” ግብላይማ” ልትበሀል:( ግብለት)( south) ዎ: ሐቆሁ: ኣዳም:ዘርእ: ለኣንብት::(Sowing-time) እብል: ኣና: ገድም::

  2. ግሩም ፋራግክሁ ኣልዬ ከርካ ልብዛሕ።

    ዲብ ብዕድ ረኣስ-ጋሪት እግል ኢእንሰኣካ ደኢኮን “ኣይረዓት” ሃየ እግል ሃለዮት ኣየር (weather conditions)) ላልትናፋዕ እቡ ቱ መስለኒ። ዎ ህቱ ሸር ገጋ ልክለኣኒ ደኢኮን ዲብ ወርሕ ምከኣኤል ሓጋይ (June) ቱ መስለኒ ላማጽእ። ቃይም-ማ ገብእ ኣክል ኣድ ሕድ ኣትፈቃዳ ኣልዬ። ጉጉይ ሃለኮ ምን ግብእ እግል ተርተዓኒ ዱሉይ ሃለኮ።

  3. ፕሮፈሰር: ገብ:: ” መልሐተይ” ዲብ ኣውለት (highland) እግል: ሑድ: አምዔላት ወርሕ መጋቢት: ዎ: ሚይዝያ ለዘልም: እቱ:ወክድ: ቱ:: ” መአወለብ” ሀዬኒ: ዲብ አውል(lowland) ቃላቅሎታት: ዎሰወጊት: ጥሚቅ: ለልብል: ዝላምቱ:: ግሩም: እግል: ልትፋረግ: እንዴ: እቤ: ቱ::

  4. ክቡር :ሑ :ፕሮፈሰር :ገረዝግሄር: ሰኒ: ኣማንካቱ: አውል: ወድ: ሽዕብ: ዎሰወጊት:ትራሳዐኮ :: በይኑ: እንደ: ትላከክዎ: ኢንተርቭዩ: እግል: አውድዮቱ: ቱ:: 😂 :: አዜ: ለሔታ: ንርኤ:: “ለሔታ” ከረም: ለተአንብት: እታ: ሳምን: ታ::(beginning of the rainy season, latter part of summer, early rain)
    ቀደም: ልሔታ: “መልሐተይ” ሀላ:: መልሓተይ :ዲብ: ወርሕ: መጋቢት: ዎሚያዝያ: እግል: ሑድ: ኣምዔላት: ለዘልም: እቱ: ወክድ: ቱ:: “አውል” ለመንበር: ክም: ዶራ: ቃላቅሎታት: ዎሰወጊት: ዝላም: ለለአንብት: እቱ: ወክድቱ:: (spring-time , rainy season in the lowlands) ለወክድ: ለሄይ: ” መንበር ዶራ” ልትበሀል:: በሀለት: ከረም: ኣውለት: ክምሐልፈት: ከዝላም : አውል: ክም: አንበተት: “መንበር: ዶራ:” ልትበሀል:: ( ኣውለት highland) አውል lowland)
    ዎ: “መአወለብ” ሀዬኒ: ጥቅኔ:ቱ (drizzling rain) ገድም: መንኣምር: ብዕዳም: ሐው: ዎሓዋት: ጉጉይ: ለሀላ: እግል: ላርቱዕ: ዎ: ናቅስ: ለሀላ: እግል: ልወስኮ : እትዐልጣጥ::( ለናይ: ሰልፍ: ቃል: ልሔታ: ታ:: ሐር: ” እብ: ለመድ: “ሌሔታ” እግል: ኒባላ: አንበትና)
    ምን ሑካ
    ሙሴ

  5. ክቡር ሑ ሙሴ፡

    ላህጅካ ምስል ላሰለስ (3) ኣውቃት እት ሰነት ቃርኣኮሆ ዎግሩም ኣትፋገዔኒ። ደኣም ዎሮ ምኖም በሃለት ላራብዓይ (4ይ) ሑሆም “ኣውል” ላልትበሃል “እግልዬ ኢኣትሃጀከኒ” እንዶ ቤላ ዳማላ ከሃላ። “ኣና ምን ኩሎም ላእግል ኩሉ እግል ኣፍርሕ እንዶ እቤ ማራ ላኢብሩድ ዎማራ ላኢሕፉን እንዶ ገኣኮ ምድር እብ ዕብነ/ዓምበርስ ዎ ዔደር ኣገሮሞ ዎኣካል ሰወጊት ኣተ ከኣፎ ትራሰዔኒ” ልብላካ ሃላ።

    ዎእት ረኣሱ፣ ህጅክ እግል ልግባእ እግልና ሓቴ ሰኣል ሃለት እግልየ፣ ሌሔታ ዏ ኣውል ሓቴ ቱ ማ ፈርግ ብዲቡ? ዎፈርግ ምን ብዲቡ፡ ፈርጉ ሚቱ?

  6. ከርካ ልብዛሕ ተክለ ወልዬ:: ግሩም ሓሳብ ሀብከኒ :: ምንላ ማጽእ ሀላ ወርሕ እንደ ኣንበትኮ ዲብ ሕድ እግል እከምትቶቱ::

  7. ንሐርከ ኢልደበእ ይበ ሙሳ፡እሊ ሐልየትካ እንዴ ትአከበ እት ክታብ ምን ልዳሌ ሰኒ ዐለ፡እግል አዳም እብ ቀሊል እግል ልርከቦ ወመወከስ እግል ልግባእ እግለ ሐርያም።

Comments